VANDAN

Daniel Olszowy
Home Page

o mnie

genealogia

góry moje góry

linki

ostatnie zmiany

księga gości


Napisz do mnie


GG: 2359231
aktualny status:

Gazeta Gorzowska nr 9(1143)         28.02.2002r.

ZAPOMNIANY TRAKTAT BUKOWIECKIEGO Z BUKOWCA

DARIUSZ ALEKSANDER RYMAR
1 2 3 4 5 6 7 8
Inicjał z pierwszej strony "Krótkiej rozprawy..."

Swego czasu wysunąłem przypuszczenie; iż interesującego nas Jana Bukowieckiego można utożsamiać z Janem Bukowieckim, który odznaczył się w walkach ze Szwedami o Brodnicę w roku 1628. Natomiast za pewne można uznać, iż to on został odnotowany wśród studentów w Heidelbergu w roku 1617, jako "Johannes Bukowiecky, Polonus" (choć w dokumentacji uniwersyteckiej występuje także jako "Bucowizki"). Uczelnia ta była głównym ośrodkiem kalwińskim w Niemczech. To właśnie w Heidelbergu 26 kwietnia 1518 r. Marcin Luter po raz drugi (wcześniej uczynił to w Wittenberdze) przedstawił zarys swojej doktryny Do największego rozkwitu uniwersytet doszedł w czasach panowania Fryderyka III Pobożnego(1559-1576), który narzucił w swoim państwie kalwinizm. Wykładali w nim wybitni uczeni ściągani przez Fryderyka z całej Europy, tacy jak np. Piotr Ramus, Kacper Olewian czy Hugo Donellus. Heidelberg bywał też określany jako "niemiecka Genewa" lub też trzecia Genewa", a to dlatego, iż obok Genewy i Lejdy był trzecim kalwińskim centrum naukowym. Uczelnia ta była bardzo popularna także wśród polskiej szlachty innowierczej. Studiowali na niej przedstawiciele wielu rodzin kalwińskich, jak choćby Przystanowscy czy Broniewscy Docierali na nią pomimo znacznej odległości od granic Polski. Była niezwykle atrakcyjna, skoro po drodze były inne protestanckie uniwersytety we Frankfurcie nad Odrą i Lipsku1. W tym samym roku co Jan Bukowiecki studia w Heidelbergu rozpoczął inny Wielkopolanin - Jan Rybiński. Wcześniej studiował w Marburgu, ale szybko stamtąd wyjechał, zniechęcony hulaszczym życiem studentów. Heidelberg zrobił na nim duże wrażenie, gdyż panowała tu atmosfera pracy niczym nie przypominająca warunków z jakimi zetknął się w Marburgu. W swoich pamiętnikach, zapisał, iż w Heidelbergu panuje uprzejmość piękna, staranność rzadka, pilność w naukach, a przede wszystkim teologickich, wielka2.

Jan Bukowiecki studia na Uniwersytecie rozpoczął 14 X 1617 r. i był studentem jeszcze w sierpniu roku 1619. W roku 1619 zapewne studia ukończył, gdyż w roku 1620 prowadził transakcje z Wojciechem Baranowskim, o czym już wyżej pisano3. Jak widać Jan miał za sobą dwuletnie studia uniwersyteckie, dysponował zatem stosownym wykształceniem do napisania traktatu.


1 W latach 1548-1551 na uniwersytetach tych studiował m.in. daleki krewny Jana - inny Jan Bukowiecki (zm. w 1572). Także jego syn Marcin studiował na niemieckich uniwersytetach w Wittenberdze i w Altdorfie w latach 1574-1578 (D.Żołądź-Strzelczyk, Peregrinatio Academica, op. cit., s. 206).

2 Tamże, s. 91.

3 D.Żołądź-Strzelczyk, Peregrinatio Academica, op. cit.; J.Karłowicz, Polacy na wszechnicy heidelberskiej w w.XV-XVII, Roczniki PTPN 1887 T XV, s. 326; Die Matrikel der Universit(t Heidelberg von 1386-1870, oprac. G.T(pke i P.Hintzelmann, Heidelberg 1884-1916. T.2 1554-1662. Tego samego dnia co Jan Bukowiecki studia rozpoczęli Hieronim Broniewski i Sandigouis (Sędziwój) Broniewski. Są to zapewne Hieronim Broniewski h.Leliwa z Broniewa w pow. nakielskim i jego daleki kuzyn Sędziwój Broniewski, występujący w źródłach w pierwszych dziesięcioleciach XVII wˇ Być noże znajomość Bukowieckiego i Broniewskich z czasów studenckich miała jakieś znaczenie, kiedy w roku 1646 brat Hieronima - Mikołaj Broniewski poślubił Mariannę Kąsinowską - córkę z pierwszego małżeństwa Doroty Gorzeńskiej - wówczas już wdowy po interesującym nas Janie Bukowieckim.

1 2 3 4 5 6 7 8