VANDAN

Daniel Olszowy
Home Page

o mnie

genealogia

góry moje góry

linki

ostatnie zmiany

księga gości


Napisz do mnie


GG: 2359231
aktualny status:

Gazeta Gorzowska nr 9(1143)         28.02.2002r.

ZAPOMNIANY TRAKTAT BUKOWIECKIEGO Z BUKOWCA

DARIUSZ ALEKSANDER RYMAR
1 2 3 4 5 6 7 8
Pieczęć Ksawerego Bukowieckiego (1785-1841) z zawołaniem rodzinnym "Cnota tylko jest szlachectwem"

Ostatni z przytoczonych fragmentów jest szczególnie cenny z uwagi na zawartą w nim pewną przesłankę dotyczącą autora. Otóż zdanie: Tylko uczciwość (cnota prowadzi do szlachetności (hojności) w oryginale zapisano: Sola honestate ducitur liberalis. "Honestate" można tłumaczyć jako "cnota" lub "uczciwość, a liberalis" jako "szlachetność" lub "hojność". Podobnie brzmiącą sentencją - zawołaniem posługiwała się rodzina Bukowieckich, w XVII w. Mieszkająca już w Chycinie i Goruńsku. Zawołanie: Cnota tylko jest szlachectwem zachowało się w pieczęci jednego z przedstawicieli rodziny z początku XIX w oraz znajduje się na ryngrafie, wedle tradycji rodzinnej (którą trudno zweryfikować) pochodzącym od Lwa Bukowieckiego, żyjącego w drugiej połowie XVI w.1 Być może stąd wzięło się zawołanie rodowe: Cnota tylko jest szlachectwem, co byłoby kolejnym potwierdzeniem tezy o autorstwie Lwa Bukowieckiego, właściciela Chyciny.

Rozprawa Bukowieckiego została wydana w Krakowie w drukarni Franciszka Cezarego. Franciszek Cezary I (Franciscus Caesaris), żyjący w latach 1583-1651 wywodził się z wielkopolskiej Łobżenicy. W roku 1616 nabył drukarnię Szarfenbergerów, mającą duże tradycje w publikowaniu dzieł innowierców. Była jedną z większych oficyn krakowskich, a Cezaremu zapewniła sukces także w wymiarze finansowym. Jej właściciel należał do krakowskiej elity intelektualnej. Przyjaźnił się z biskupami krakowskimi Jędrzejem Lipskim i Jakubem Zadnikiem oraz przemyskim Pawłem Piaseckim. Z biskupem Lipskim i księciem Zasławskim trzykrotnie podróżował po Niemczech i Włoszech. W latach 1616-1651 Cezary wydał ponad 500 tytułów, a jego drukarnia należała do czołówki polskich wydawnictw Wedle J.S. Bandtkiego - znawcy przedmiotu - w latach 1616-1651 co tylko było w literaturze polskiey naylepszego, bądź w łacińskim, bądź w polskim języku; to zawsze z pod pras Cezarego I i Piotrkowczyków wychodziło. Cezary od roku 1624 wydawał książki także za pieniądze Fundacji Bartłomieja Nowodworskiego. Prowadził również księgarnię, w której zapewne rozprowadzano i Krótką rozprawę... Cezary miał także rozliczne kontakty w kraju i za granicą, jak choćby z Wolrabem młodszym z Poznania (drukarzem i księgarzem), co być może jest jakimś tropem tłumaczącym wydanie dzieła autora spod Międzyrzecza aż w Krakowie.


1 Wspomniana pieczęć należała do Ksawerego Bukowieckiego (1785-1841) i zachowała się w aktach gruntowych (SOM,sygn. 6516, s. 6).

1 2 3 4 5 6 7 8